Your world of Magento Extensions and Magento Themes.
Khác biệt giữa tranh thêu tay và tranh chữ thập
Ngày 12-03-2014

 

 

Đem thắc mắc này hỏi nghệ nhân Nguyễn Thị Ngọc ở làng thêu tranh truyền thống Khoái Nội, Thắng Lợi, Thường Tín, Hà Nội, nghệ nhân Ngọc cho biết: khác biệt này thể hiện trên nhiều phương diện từ chỉ thêu cho đến cách thêu, mẫu mã…

Chỉ, vải thêu và cách nhuộm chỉ của dòng Tranh thêu truyền thống đã được làm theo công thức từ hàng trăm năm, đời cha ông ta vẫn làm và đến thế hệ con cháu vẫn làm theo công thức đó, không độc hại, lại rất bền màu. Điều đó đã được thẩm định qua năm tháng.

 Tranh thêu tay truyền thống

              Tranh thêu tay truyền thống khác biệt rất nhiều so với Tranh thêu chữ thập

Về chỉ và vải thêu tranh chữ thập, do tranh chữ thập đều nhập từ Trung Quốc, chưa được cơ quan chức năng nào thẩm định. Gần đây có bài báo đã cảnh báo các chị em nên cẩn trọng khi thêu tranh chữ thập vì chất vải và chỉ có hại cho sức khoẻ.

Còn về mầu sắc, thì tranh thêu chữ thập chỉ có khoảng hơn 400 mã mầu chỉ với các màu sắc đậm nhạt khác nhau, trong khi đó chỉ của tranh thêu truyền thống có đến hàng nghìn màu chỉ khác nhau. Ví dụ, nếu chỉ thêu tranh chữ thập chỉ có khoảng chục màu chỉ đỏ thì ở tranh thêu tay chỉ riêng chỉ màu đỏ đã đến hàng 100 màu chỉ. Điều này dẫn đến việc, một bông hồng đỏ trong tranh chữ thập cũng chỉ quanh quẩn trong vài màu đấy nên không thể tạo ra sự độc đáo và khác biệt. Trong khi đó với sự đa dạng về màu sắc, các bông hoa hồng trong tranh thêu tay truyền thống sẽ có những màu sắc khác biệt ở mỗi bức tranh, không gây ra sự nhàm chán.

Về kỹ thuật thêu, phải nói rằng, với tranh chữ thập gần như không có cái gọi là kỹ thuật thêu bởi ở hầu hết các bức tranh thêu chữ thập để phổ biến thêu Full stitch (tranh vẽ sẵn các dấu xxxx liền nhau và người thêu cứ thế nhìn mà theo các dấu xxx này để thêu). Kỹ thuật thêu này dễ đến nỗi chỉ nhìn qua là có thể thêu được. Màu chỉ ít cộng với kỹ thuật thêu khá đơn giản vì thế nhìn tranh thêu chữ thập không có hồn, không có độ bóng, độ sắc nét.

Đối với tranh thêu tay nghệ thuật thì khác hẳn. Tranh thêu tay truyền thống phải mất nhiều thời gian để làm quen và học, tranh truyền thống không đơn giản chỉ là kỹ thuật mà còn là tình cảm là tâm hồn của người thợ được truyền tải qua mỗi bức tranh. Chính vì thế mỗi bức tranh đều có nét riêng biệt và có hồn là như vậy.

Để thêu một bức tranh, người nghệ nhân phải nắm vững ít nhất là gần 10 kỹ thuật thêu cơ bản như thêu nối đầu, thêu chăng chặn, thêu lướt vặn, thêu bó bạt, thêu đâm xô, thêu 2 mặt…, đấy là chưa kể trong một kỹ thuật lại có các kỹ thuật nhỏ khác nhau ví dụ như thêu nối đầu cũng có đến 3 kiểu, đâm xô thì có ít nhất 12 lối đâm xô như thêu xô ngang, xô dọc, xô vát, xô tỏa, xô lượn, xô lượn xoay, xô lượn tỏa, xô tỉa lượn...

 Tranh thêu tay rừng thông

 Do có sự khác nhau về chất lượng nên tranh thêu tay thường đăt hơn từ vài cho đến

            cả chục lần  so với tranh thêu chữ thập

Trong cùng một bức tranh, người nghệ nhân sẽ phải kết hợp nhiều kỹ thuật thêu, mỗi kỹ thuật sẽ tương ứng cho những đường nét khác nhau trong một bức tranh. Ví dụ thêu nối đầu dùng cho các chi tiết như thảm cỏ, lá tre, lá trúc hoặc từng mảng thêu lớn hơn; thêu chăng chặn dùng để thêu mây trời, sóng nước, nhụy hoa, mái ngói.

 

Ví dụ khác là thêu lướt vặn dùng để thêu nhánh cây, sống và cuống lá, nét chữ, các đường viền và họa tiết mây trời ...; hay thêu đâm xô (còn gọi là thêu trùm, thêu tràn) dùng để thêu những mảng màu lớn nhằm tạo ra những khoảng sáng tối, đậm nhạt một cách có chiều sâu

 

Điều đặc biệt trong những lối thêu trên thì việc pha màu, chen màu, chồng màu, cách màu ... người thợ thêu chủ động hoàn toàn trong từng bức tranh. Tạo nên những sự khác biệt của từng bức.

Chính vì đòi hỏi nhiều kỹ thuật điêu luyện cùng với sự đòi hỏi nhiều về sự sáng tạo nên tranh thêu tay mới đẹp đến thế, làm say đắm lòng người đến thế và khác biệt đến thế so với các loại hình nghệ thuật khác nói chung và tranh chữ thập nói riêng.

 


Bạn có thể xem danh mục các loại tranh thêu tay tại đây:



Nhận xét của bạn

* Thông tin bắt buộc